کوزو تاندیر (Kuzu tandır) یکی از محبوبترین غذاهای ترکیست که از گوشت بره تهیه میشه.
لذیذترین غذاهایی که در ترکیه درست میشه برخی با سبزیجات و برخی دیگر با گوشت هستن. اما غذاهای لذیذی مانند کباب و دونر در واقع ابعاد دیگری دارن. این غذاهای گوشتی لذیذ که برای گردشگران جذاب و خوش طعم هستن با روش های مختلف پخت تهیه میشن.
تاریخچه
کوزو در زبان ترکی به معنای گوشت بره هستش و تاندیر روش طبخ اون هستش. ترکها به هر گوشتی که به آرامی در آب خودش روی ذغال، اجاق گاز یا فر کباب و برشته بشه، تاندیر میگن.
تاندیر یک روش قدیمی پخت گوشت هست. در زمان باستان گوشت رو در تنورهای مخصوص قرار میدادن تا پخته بشه. تنورهای کوزهای شکل که از گل و گاهگل یا موی بز ساخته میشد. قسمت زیرین این تنورها پهن بود و گردنی باریک داشت.
آنها تنور گلی رو پس از ساختن در آفتاب قرار میدادن تا خشک بشه و به ظرفی سخت تبدیل بشه. سپس یک گودال میکندن و اون رو با چوب و ذغال پر میکردن. تنور آماده شده در این گودال قرار میگرفت و برای پخت و پز استفاده میشد.
پخت مواد غذایی به روش تاندیر توسط ترکان سلجوقی و اجدادشان از آسیای مرکزی ابداع شد و همچنان در کشورهایی چون ترکیه، یونان، قفقاز، هند، پاکستان و افغانستان دیده میشه. در روستاهای ایران نیز از تاندیر برای پخت نان استفاده میکنن.
ترکها در گذشته کوزو تاندیر رو به روش سنتی و در تنورهای گلی میپختن. گوشت بره ساعتها بر روی گرمای ذغال باقی میموند تا به آرامی بپزه و کاملا نرم بشه. در حال حاضر نیز برخی از رستورانها و غذاخوریهای ترکیه کوزو تاندیر رو به همان روش قدیمی و در تنور آماده میکنن، اما پخت کوزو تاندیر به روش خانگی در فر انجام میشه.
مواد اولیه
ران بره یک عدد
روغن زیتون یک چهارم فنجان
نمک یک قاشق چایخوری
فلفل سیاه نصف قاشق چایخوری
آب لیموی تازه یک و نیم قاشق غذاخوری
برگ بو 4 تا 5 عدد
رزماری تازه 2 تا 3 شاخه
آب داغ نصف فنجان
دستور پخت
مرحله اول: مزهدار کردن گوشت
برای تهیه کوزو تاندیر نیاز به یک ران بره دارین. ران بره رو به خوبی بشورین و تا جایی که میشه چربیهای اضافی اون رو جدا کنین. ران بره رو به چند قسمت تقسیم کنین و در یک ظرف کمعمق قرار بدین. در یک کاسه کوچک روغن زیتون، آبلیمو ترش، فلفل و نمک رو با هم ترکیب کنین و بر روی گوشت بره بریزین. با دست مواد رو به همه جای گوشت برسونین و مقداری ماساژ بدین
مرحله دوم: پخت گوشت
فر رو روی 285 درجه فارنهایت تنظیم کنین و اجازه بدین گرم بشه. گوشت بره مزهدار شده رو در سینی فر بذارین و برگ بو و شاخههای رزماری رو بر روی اون قرار بدین. سینی رو درون فر بذارین و اجازه بدین به آرامی بپزه. پس از نیم ساعت تکههای گوشت روبرگردونین و طرف دیگر اون هم بپزه. هر نیمساعت یک بار این کار رو تکرار کنین.
مرحله سوم: برشته کردن گوشت
پس از گذشت یک ساعت و نیم، نصف فنجان آب داغ رو روی گوشت بریزین و روی سینی رو با فویل آلومینیومی بپوشونین. دمای فر رو بر روی 365 درجه فارنهایت تنظیم کنین و اجازه بدین گوشت بره حداقل یک ساعت دیگر در فر بمونه تا برشته بشه. دقت داشته باشین پخت گوشت زمانی کامل میشه که بافت گوشت کاملا نرم شده و به راحتی از استخوان جدا بشه.