کلیسا آیا ایرینی، بعد از مسجد ایاصوفیه، دومین کلیسای تاریخی استانبول به شمار میره.
کلیسا آیا ایرینی در محله فاتح و حیاط کاخ توپکاپی قرار داره و جز اولین کلیساهای استانبول هستش که در استانبول قدیم (قسطنطنیه) ساخته شد. این کلیسا تاریخی به کلیسا حاجیا ایرنه یعنی قطعه مقدس معروفه که در قرن 5 و 8 میلادی تخریب شده و دوباره بازسازی شد.
کلیسا آیا ایرینی استانبول (Istanbul Hagia Irene Church) یکی از معدود کلیساهای به جا مونده در این شهر هست که تونسته ماهیت اصلی خودش رو تا حد زیادی حفظ کنه. چرا که با پیروزی فرمانروایان عثمانی، اکثر کلیساها در قسطنطنیه (استانبول قدیم) به مسجد تبدیل شدن. اما کلیسا آیا ایرینی که از گذشته یکی از مهمترین و مقدسترین معابد مسیحیان ترکیه بوده، از این تغییر کاربری جان سالم به در برده و امروزه بهعنوان موزه و محل برگزاری موسیقی کلاسیک و کنسرتهای فستیوال بینالمللی استانبول هستش.
معماری
معماری کلیسای آیا ایرینی، معماری بیزانسیست.
این نوع از معماری، توسط امپراطوری روم شرقی مورد استفاده قرار می گرفت.
فرم زیبای معماری بیزانس، قوسها و ستونها، تابلوهای نقاشیشده و موزاییک کاریهای ماهرانه و طلاکوب از جمله زیباییهای کلیسا آیا ایرینی استانبول هستن. در مرکز کلیسای آیا ایرینی، یک ساختار گنبدی شکل وجود داره که هم از خارج و هم از داخل سازه، بسیار زیباست. برخی از افراد به اشتباه گمان می کنن که حالت گنبدی شکل این بخش از کلیسا، از معماری اسلامی الگو گرفته. اما در زمانی که کلیسای آیا ایرینی ساخته شد، معماری اسلامی هنوز پا به عرصه نگذاشته بود.
تاریخچه
کلیسای آیا ایرینی، در حدود بیش از هزار و پانصد سال پیش ساخته شده و از این رو، از قدمت بالایی برخورداره. در دوران باستان، تصمیم گرفته شد که در شهر قسطنطنیه، یک کلیسای بزرگ ساخته بشه که بتونن از اون به عنوان نماد مسیحیت شهر قسطنطنیه استفاده کنن. در اون دوران، کلیسای آیا ایرینی به عنوان دفتر اصلی مسیحیان شناخته شده می شد.
امپراتور کنستانتین کبیر سنت آیرین، دستور ساخت این کلیسا که یکی از بزرگترین و قدیمی ترین کلیساهای بیزانسی هستش رو، داد.
این کلیسا نام خودش رو از قدیسی گرفته که در اون زمان برای گسترش مسیحیت تلاش می کرد. گروهی از مشرکان قصد کشتن اون رو داشتن.
اونها سنت ایرن رو ابتدا در چاهی پر از مار انداختن و سپس در حین سنگسار اون رو روی زمین کشیدن. اما به رغم تلاش مشرکان، ایرن به طور معجزه آسایی زنده موند. با مشاهده این حوادث ماوراء طبیعی، اکثریت مشرکان به مسیحیت گرویدن و ایرن در نظر مردم یک قدیس شد.
امپراتوری روم، کلیسای خودش رو به نام این قدیس نامگذاری کرد.
این کلیسا ابتدا از چوب ساخته شد، اما در جریان شورش در معرض آتش سوزی قرار گرفت. اما به همراه ایاصوفیه بازسازی شد، اما بعدها دوباره در آتش سوزی و زلزله آسیب زیادی دید.
خوشبختانه، کلیسا هر بار که آسیب می دید، بازسازی می شد. این کلیسا برای مدت طولانی، به عنوان انبار سلاح استفاده می شد. در نهایت، در 1869، به موزه تبدیل شد.
این تنها کلیساییست که امروزه با دهلیز باقی مانده (به عبارت دیگر، از بالا و از طریق پنجره های کوچک روشن میشه).
محوطه بیرونی کلیسای آیا ایرینی، متشکل از پوشش های گیاهی منحصر به فرد و زیباست. این پوشش گیاهی، در دوران باستان نیز وجود داشته و تا امروزه حفظ شده.
دسترسی
کلیسای آیا ایرینی، در تمام روزها از ساعت 9 تا 17:30 و در روزهای شنبه و یکشنبه تا ساعت 19 باز هستش.
برای رسیدن به کلیسای آیا ایرینی، ابتدا باید وارد محله سلطان احمد بشین. در محله سلطان احمد، یک میدان به همین نام وجود داره. در نزدیکی این میدان، مسجد ایا صوفیا قرار داره که کلیسای آیا ایرینی در نزدیکی این مسجد و در کاخ توپکاپی هستش.
Cankurtaran, Topkapı Sarayı No:1, 34122 Fatih/İstanbul, Türkiye